Queer én hoogsensitief: je voelt veel, je ziet veel, je bent niet te veel

​

Ben je lesbisch, homo, bi+, transgender, non-binair, queer, intersekse of nog zoekend? En merk je dat je indrukken, emoties en spanningen diep beleeft? Dat drukte, conflicten, afwijzing of de stemming van anderen langer bij je blijven hangen dan je zou willen?

Dan herken je mogelijk iets van hooggevoeligheid, vaak aangeduid als HSP: Highly Sensitive Person. Bij Adansonia ben je welkom met beide kanten van wie je bent: je queer identiteit én je gevoeligheid. Je hoeft hier niets weg te stoppen, uit te leggen of kleiner te maken.

 

Wat is hooggevoeligheid?

Hooggevoeligheid is geen ziekte, stoornis of zwakte. De Amerikaanse psycholoog en onderzoeker dr. Elaine Aron noemt het onderliggende temperament Sensory Processing Sensitivity (SPS): een gevoeliger zenuwstelsel dat informatie uit de omgeving en uit jezelf intenser en grondiger verwerkt. Aron schatte dat ongeveer 15 tot 20 procent van de mensen deze eigenschap in sterke mate heeft.
 

Hooggevoelige mensen merken vaak meer nuances op. Zij voelen sferen snel aan, zien kleine veranderingen, denken gebeurtenissen diepgaand door en kunnen sterk geraakt worden door schoonheid, muziek, natuur, liefde en oprechte aandacht. Tegelijk kunnen harde geluiden, fel licht, drukte, haast, conflicten, kritiek of te veel sociale prikkels sneller tot vermoeidheid, spanning en overprikkeling leiden.

​

De vier kenmerken van hooggevoeligheid zijn:

- Je verwerkt ervaringen en informatie diep. Je denkt na, overziet gevolgen en voelt vaak aan dat er meer onder de oppervlakte speelt.

- Omdat je veel aan prikkels binnenkrijgt kun je eerder overprikkeld raken door drukte, lawaai, sociale verwachtingen, conflicten of een volle agenda. Je hebt tijd nodig om alle prikkels te verwerken.

- Gevoelens kunnen intens zijn. Je bent vaak betrokken, invoelend en gevoelig voor wat anderen nodig lijken te hebben.

- Je merkt kleine signalen, stemmingswisselingen, een blik, een stilte, spanning in een groep of veranderingen in de omgeving snel op. Als je Queer bent en hooggevoelig zul je extra alert zijn op wat je omgeving van je vond en vind. 

​

Positieve eigenshappen die veel Queer HSP's hebben zijn empathie, creativiteit, zorgvuldigheid, intuïtie, loyaliteit en diepgang. Maar zonder goede grenzen, herstelmomenten en zelfkennis kunnen ze ook leiden tot piekeren, vermoeidheid, stress, onzekerheid en het gevoel dat je jezelf verliest in wat anderen verwachten.

​

Wat betekent Queer én HSP zijn?

Wanneer je queer bent, leef je soms in een wereld waarin heteroseksualiteit en cisgender zijn nog vaak als vanzelfsprekend worden gezien. Misschien kreeg je opmerkingen, pesterijen, afwijzing of onbegrip. Misschien heb je lang geprobeerd erbij te horen, je aangepast, gevoelens verborgen gehouden of voortdurend gelet op hoe anderen op jou reageren.

 

Als je hoogsensitief bent, kunnen zulke ervaringen extra diep binnenkomen. Niet omdat je “te gevoelig” bent, maar omdat je signalen en emoties grondig verwerkt. Een opmerking over je uiterlijk, identiteit, relatie of genderexpressie kan dan lang blijven doorwerken. Je kunt voortdurend alert worden op een mogelijk oordeel, afwijzing of onveiligheid.

​

Dat kan zich bijvoorbeeld uiten in:

• Je voelt al snel spanning in een familiegesprek, op het werk, in de klas, in de kerk of in een vriendengroep.

• Je past je aan om conflicten, afwijzing of ongemakkelijke vragen te voorkomen.

• Je blijft na sociale situaties denken aan wat iemand zei, hoe iemand keek of of je wel “normaal genoeg” overkwam.

• Je bent uitgeput na queer evenementen, daten, uitgaan of een gesprek waarin je veel over jezelf moest uitleggen.

• Je draagt de emoties, problemen of verwachtingen van anderen mee.

• Je twijfelt of jouw gevoelens wel terecht zijn, terwijl je lichaam eigenlijk al aangeeft dat een grens is bereikt.

• Je verlangt naar verbinding en zichtbaarheid, maar raakt ook gespannen wanneer je werkelijk gezien wordt.

• Je hebt moeite om onderscheid te maken tussen: “Wat voel ík?” en “Wat neem ik over van de ander?”

Onderzoek naar minority stress laat zien dat aanhoudende ervaringen van stigma, discriminatie, verwachting van afwijzing of het verbergen van een identiteit extra psychische belasting kunnen geven aan seksuele minderheden. Bij mensen met een hoge gevoeligheid kan die belasting bijzonder intens worden ervaren.

​

Een herkenbare situatie

“Sanne, 26 jaar, is bi+ en hoogsensitief.” Ze heeft een fijne relatie met haar vriendin, maar vertelt op haar werk nauwelijks iets over haar privéleven. Tijdens de lunch hoort ze collega’s grappen maken over queer mensen. Niemand zegt iets rechtstreeks tegen haar, maar Sanne voelt haar lichaam verstijven. De rest van de dag blijft ze alert, moe en gespannen. Thuis vraagt haar vriendin wat er is, maar Sanne zegt: “Niets, ik ben gewoon moe.”

In gesprekken bij Adansonia zou Sanne kunnen onderzoeken wat er precies werd geraakt: angst voor afwijzing, oude ervaringen van onveiligheid, schaamte, het gevoel zich te moeten aanpassen of de gewoonte om emoties alleen te dragen. Zij leert haar gevoeligheid niet te bestrijden, maar te begrijpen en te beschermen. Bijvoorbeeld door signalen van overprikkeling eerder te herkennen, grenzen te stellen, herstelruimte in te bouwen en woorden te geven aan wat zij nodig heeft.

 

Begeleiding bij Adansonia

Ron Wiebolt is Queer Coach, Counselor en integratief therapeut en heeft expertise in hooggevoeligheid, mentale gezondheid en begeleiding bij vragen rondom seksuele oriëntatie, gender en identiteit. Hij biedt een veilige, open en respectvolle plek voor mensen die niet in het standaardplaatje passen en die willen ontdekken hoe zij vrijer, steviger en meer vanuit zichzelf kunnen leven. Ron werkt vanuit professionele ervaring én persoonlijke bekendheid met de zoektocht naar jezelf zijn in een omgeving die niet altijd vanzelfsprekend veilig of accepterend voelt.

​

Bij Adansonia is er ruimte voor jouw persoonlijke verhaal. Niet alleen voor wat er nu lastig is, maar ook voor wat eronder ligt: oude ervaringen, schaamte, zelfbeeld, stress, relaties, familie, geloof, werk, grenzen en verlangen naar verbinding.

​

De begeleiding kan je helpen om:

• Je hooggevoeligheid beter te begrijpen, zodat je het minder als last of tekortkoming hoeft te zien.

• Overprikkeling, stress en emotionele uitputting eerder te herkennen en praktisch te verminderen.

• Gezonde grenzen te voelen, te bewaken en uit te spreken zonder jezelf schuldig te voelen.

• Te onderscheiden wat van jou is en wat je van anderen overneemt.

• Minder te piekeren over reacties, afwijzing of verwachtingen van anderen.

• Je queer identiteit meer ruimte te geven op een manier die veilig en passend voelt.

• Om te gaan met pesten, discriminatie, afwijzing, een moeilijke coming-out of spanningen rond geloof en familie.

• Meer zelfcompassie, veerkracht, vertrouwen en rust te ontwikkelen.

• Relaties aan te gaan waarin je niet hoeft te verharden, te verbergen of voortdurend op je hoede te zijn.
   

Maak ruimte voor jezelf

Je hoeft niet minder gevoelig te worden om sterker te zijn. Juist wanneer je leert begrijpen wat jouw zenuwstelsel nodig heeft, jouw grenzen serieus neemt en je identiteit niet langer tegen jezelf hoeft te verdedigen, kan gevoeligheid veranderen van een voortdurende belasting in een kwaliteit.
 

Adansonia biedt consulten op afspraak aan de Homeruslaan in Utrecht en online. Er is geen wachtlijst; na een vrijblijvende kennismaking wordt samen bekeken welke begeleiding bij jou en jouw hulpvraag past. Mogelijke gedeeltelijke vergoeding vanuit een aanvullende verzekering hangt af van je zorgpolis. Je bent welkom zoals je bent — gevoelig, queer, zoekend, krachtig en uniek.